کمیت دور

دور بر دقیقه، (به انگلیسی: Revolutions Per Minute)، که به اختصار به‌صورت r/min، rpm، RPM یا r.min۱ نشان داده می‌شود، یکی از یکاهای اندازه‌گیری سرعت دورانی است. این یکا، بیان‌کنندهٔ تعداد دورهای چرخشی کاملی است که یک قطعه در مدت یک دقیقه به دور یک محور ثابت انجام می‌دهد. این یکا معمولاً برای بیان سرعت چرخش در ماشین‌های دوار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بر اساس سامانه استاندارد بین‌المللی یکاها (SI)، دور بر دقیقه یک یکای استاندارد نیست. دلیل آن است که دوران و چرخش یک مفهوم معنایی است نه یک یکا. در این سامانه، کمیت‌های بسامد و سرعت دورانی به‌ترتیب با f و ω یا Ω نشان داده شده و یکای آنها در سامانهٔ استاندارد یکاها، s۱ یا هرتز برای بسامد و rad·s۱ برای سرعت دورانی است.

در دینامیک، برای محاسبات سرعت دورانی و از نظر دیمانسیون، باید از یکای رادیان بر ثانیه برای سرعت دورانی استفاده شود و یکاهای دور بر دقیقه یا هرتز، همه باید به رادیان بر ثانیه تبدیل شوند. برای این کار کافیست (rpm) را در ۲П/۶۰ ضرب کنیم.[۱]

هرچند که بعد هرتز و دور بر دقیقه یکسان است، این دو به کمیت‌های فیزیکی متفاوتی ارجاع داده می‌شوند. دور بر دقیقه از جنس سرعت زاویه‌ای بوده و با امگا نشان داده شده است و هرتز از جنس فرکانس که با f نشان داده شده است.

adz 400-1200-rmp-5-min
adz 400-1200-rmp-6-min
adz 400-1200-rmp-7-min

RPM

RPM  یا سرعت دور بر دقیقه،

به انگلیسی: Revolutions Per Minute)، که به اختصار به‌صورت r/min، rpm، RPM یا r.min−۱ نشان داده می‌شود، یکی از یکاهای اندازه‌گیری سرعت دورانی است.
این یکا، بیان‌کنندهٔ تعداد دورهای چرخشی کاملی است که یک قطعه در مدت یک دقیقه به دور یک محور ثابت انجام می‌دهد. این یکا معمولاً برای بیان سرعت چرخش در ماشین‌های دوار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بر اساس سامانه استاندارد بین‌المللی یکاها (SI)، دور بر دقیقه یک یکای استاندارد نیست. دلیل آن است که دوران و چرخش یک مفهوم معنایی است نه یک یکا. در این سامانه، کمیت‌های بسامد وسرعت دورانی به‌ترتیب با f و ω یا Ω نشان داده شده و یکای آنها در سامانهٔ استاندارد یکاها، s−۱ یا هرتز برای بسامد و rad·s−۱ برای سرعت دورانی است.

در دینامیک، برای محاسبات سرعت دورانی و از نظر دیمانسیون، باید از یکای رادیان بر ثانیه برای سرعت دورانی استفاده شود و یکاهای دور بر دقیقه یا هرتز، همه باید به رادیان بر ثانیه تبدیل شوند.برای این کار کاقیست (rpm) را در ۲П/۶۰ ضرب کنیم

تاکومتر

ابزاری است که سرعت شافت یا دیسک خودرو، موتورسیکلت یا سایر ماشین‌ها را اندازه‌گیری می‌کند. این دستگاه معمولاً سرعت دیسک را در واحد دور در دقیقه، یا آر پی ام (RPM: revolutions per minute) اندازه‌گیری می‌کند. واژهٔ «تاکومتر» از کلمات یونانیِ «تاکو» به‌معنای «سرعت» و «مترون» به‌معنای «اندازه‌گیری» گرفته شده‌است.

به عبارت دیگر دورسنج (Tachometer) سرعت دوران، سرعت خطی و تعداد دور اجسام دوار را می تواند اندازه گیری کند. دورسنج ها با توجه به قابلیت تماس با اجسام به دو دسته دورسنج تماسی و دورسنج غیرتماسی تقسیم می شوند، در صورتی که نتوان با جسم مورد نظر تماسی برقرار کرد از دورسنج های غیر تماسی و در مواردی که بتوان تماس داشت از دورسنج های تماسی استفاده می شود.

کاربرد تاکومتر و انواع آن

یکی از دستگاه هایی که جهت اندازه گیری سرعت دوران، تعداد دور و سرعت خطی  یک جسم دوار بکار میرود دورسنج/تاکومتر و یا سرعت سنج می باشد. TACHOMETER ها با توجه به کاربرد آن به انواع دورسنج تماسی و غیر تماسی تقسیم می شوند که در مکان هایی که با سرعت بالا مواجه هستیم و یا مواردی که نمی توان با شی تماس برقرار کرد از دورسنج های غیر تماسی استفاده می شود. از دورسنج ها/تاکومترها برای اندازه گیری سرعت موتورهای دوار، فن های متحرک، اندازه گیری سرعت خطوط طولی نظیر نوار نقاله و … استفاده کرد.

انواع دورسنج

دورسنج مکانیکی

این نوع دورسنج ها با برقراری تماس با جسم کار خود را انجام می دهند، معمولا در انتهای دستگاه یک برآمدگی دوکی شکل یا استوانه ای شکل جهت تماس با جسم دوار تعبیه گردیده است که هم زمان با افزایش سرعت و تعداد دور بر دقیقه دستگاه با تبدیل این کمیت مکانیکی به الکتریکی برای مثال اتصال زائده به شافت یک آرمیچر میتواند مقدار سرعت و دور بر دقیقه را اندازه گیری نماید.

دورسنج نوری یا لیزری

در نمونه های دورسنج نوری لیزری معمولاً به کمک چسباندن یک برچسب منعکس کننده لیزر تابشی از دستگاه می توان سرعت و تعداد دور بر دقیقه را اندازه گیری کرد.
در نمونه های دیگر دورسنج نوری که به استروبوسکوپ معروف هستند از مکانیزم جالبی استفاده کرده به این صورت که در ابزار استروبوسکوپ با فرکانس مختلف میتوان یک فلاش را تحرک کرد و فلاشری شروع به خاموش و روشن شدن و فلاش زدن می کند. در چشم ما با توجه به اینکه در فلاشهای لحظه تصویر را به وضوح میبیند در حالتی که فرکانس فلاش زدن دستگاه با فرکانس چرخش برای مثال یک فن برابر شد ، جسم دوار را به صورت ثابت و بدون حرکت می بیند که از این روش می توان اولین فرکانس کردش دستگاه که معرف دور بر دقیقه یا rpm است را بدست آورد. از استربوسکوپ جهت تشخیص عیوب سطح ورق ها و یا سطوحی که عیوب متوالی و با فاصله زمانی مشخص در خط تولید دارند می توان استفاده نمود .

adz 400-1200-rmp-1-min
adz 400-1200-rmp-4-min
adz 400-1200-rmp-3-min

استروبوسکوپ (Stroboscope)

ابزاری است که اجسام دارای حرکت تکراری را به نظر ساکن یا دارای حرکت آهسته نشان می‌دهد. با استفاده از این وسیله می‌توان مسافتی که جسم طی کرده، سرعت و زمان آن را بدست آورد.

از چرخش‌بین جهت تشخیص عیوب سطح ورق‌ها یا سطوحی که عیوب متوالی و با فاصله زمانی مشخص در خط تولید دارند می‌توان استفاده نمود و بسامد را تعیین کرد. دستگاه استروبسکوپ از نمونه‌های دورسنجی نوری می‌باشد که برای بازبینی و اندازه‌گیری سرعت پمپ‌ها، موتورها و به‌طور کلی نگهداری صنعتی، تولید، کنترل کیفیت، آزمایشگاه‌های دانشگاه‌ها و مدارس مورد استفاده قرار می‌گیرد. از چرخش‌نما جهت تشخیص عیوب سطح ورقها یا سطوحی که عیوب متوالی و با فاصله زمانی مشخص در خط تولید دارند می‌توان استفاده نمود و فرکانس را تعی

استروب‌ها نقشی مهم در تحقیق در رابطه با فشارهای ماشین آلات در حال حرکت، و شکل‌های تحقیقاتی متعدد دیگر ایفا می‌کنند.این ابزار قادر به غلبه بر نور محیطی و ظاهر سازی افکت‌های حرکت آهسته، بدون نیاز به کارگیری از شرایط محیطی تاریک، هستند. از آن‌ها به عنوان ابزار اندازه‌گیری برای تعیین سرعت چرخ‌ها استفاده می‌شود. از آن‌ها برای تنظیم زمان احتراق موتورهای احتراق داخلی استفاده می‌شود. در پزشکی، استروبسکوپ‌ها به منظور مشاهدهٔ تارهای صوتی برای تشخیص شرایطی به کار گرفته می‌شوند که باعث ایجاد دیسفونیا می‌شود، بیمار شروع به زمزمه یا صحبت در یک میکروفون می‌کند که باعث فعال سازی این ابزار در همان فرکانس یا فرکانسی اندکی متفاوت می‌شود. منبع نوری و یک دوربین به منظور آندوسکوپی قرار داده می‌شوند.

دیگر کاربرد استروب می‌تواند در بسیاری از صفحات گردان گرامافون دیده شود. لبهٔ صفحهٔ گرامافون دارای علایمی در فواصل خاصی است تا زمانی که تحت نور فلورسنت در فرکانس‌های اصلی دیده شود، مشخص کند که صفحهٔ گرامافون با سرعت صحیحی در حال چرخیدن است، از این نظر که علایم ثابت به نظر می‌آیند. چنین چیزی به خوبی در شرایط نوری سفیدکار نمی‌کند، چون لامپ‌های نور سفید به شکل بارزی فلش نمی‌زنند. به همین دلیل بعضی از صفحات گردان دارای یک لامپ نئونی یا LED در کنار صفحهٔ گردان هستند، این LED باید تحت هدایت یک، یک سو کنندهٔ موج قرار گیرد.

استفاده عمده از دستگاه استروبسکوپ و تکنیک استروبسکوپی در عکاسی و تهیه عکس‌های هنری است که مراحل مختلف یک تغییر را بر روی یک نگاتیو ثبت می‌کند.

جهت تشخیص عیوب سطح ورقها و یا سطوحی که عیوب متوالی و با فاصله زمانی مشخص در خط تولید دارند میتوان از از استربوسکوپ استفاده نمود .

adz 400-1200-rmp-2-min
فهرست